بخشی ازمقدمه

بیابان به مناطق خشکی اطلاق می‌شود که دارای استعداد رویشی اندکی است و از سوی دیگر دامنه آسیب‌پذیری حیات گیاهی و جانوری در آن بالا می‌باشد. به مفهوم دیگر، نظام اکولوژیکی آن حساس و شکننده است. بنابراین، حوزه اطلاق مفهوم بیابان، مناطقی از اقلیم‌های خشک و فراخشک است که در شرایط فعلی اولویت مدیریت منابع زیستی ازجمله پوشش گیاهی در آنها حفاظتی است (رضایی، ۱۳۹۱). به‌طور کلی عوامل محدودکننده زیستی حاکم بر این مناطق سبب کمبود پوشش گیاهی و تنوع آن می‌گردد. به‌طور معمول فرسایش بادی در مناطق بیابانی دارای شدت بیشتری بوده و با قدرت زیادتری منجر به تخریب اراضی می‌شود.

صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی IFAD در گزارشی اعلام کرد که بیابان‌زایی ۴۰ درصد از کل اراضی زمین را تهدید نموده و سالانه ۱۲ میلیون هکتار از اراضی را تحت تأثیر مستقیم خود قرار می‌دهد. این پدیده سالانه ۴۲ میلیارد دلار به اقتصاد جهانی زیان رسانده و حدود ۲ میلیارد نفر از مردم جهان با این پدیده روبرو بوده و سالانه موجب مهاجرت پنج میلیون نفر از شهر و کاشانه خود می‌شود (حسینی و همکاران، ۱۳۸۹).

در کشور ایران بیابان به مناطقی اطلاق می‌گردد که دارای اقلیم فراخشک و خشک باشد، میزان متوسط بارندگی سالیانه آن کمتر از ۱۵۰ میلیمتر و درصد پوشش گیاهی چند ساله آن در حالت طبیعی به کمتر از ۵ درصد برسد. به موجب این تعریف سطح اراضی بیابان مورد تأیید سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در حدود ۳۳ میلیون هکتار می‌باشد که حدود ۲۰ درصد سطح کشور را شامل می‌شود (دفتر امور بیابان سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، ۱۳۹۵). رفاهی (۱۳۷۸) مساحت تقریبی بیابان‌های کشور را در حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون هکتار برآورد کرده است. خسروشاهی (۱۳۸۶) اعلام می‌دارد که ۸/۵۹ درصد از سطح کشور را پدیده بیابانی دربرگرفته‌است.

فهرست مندرجات

مقدمه ۱
۱- مشخصات مناطق خشک و بیابانی ۴
۱-۱- ویژگی‌های عمومی آب و هوایی ۴
۱-۱-۱- بارندگی ۴
۱-۱-۲- درجه حرارت ۵
۱-۱-۳- تبخیر و تعرق (Evaportanranspiation) 5
۱-۱-۴- رطوبت هوا ۵
۱-۱-۵- باد ۶
۱-۱-۶- رواناب سطحی ۶
۱-۲- ویژگی‌های عمومی خاک ۶
۱-۳- ویژگی‌های عمومی گیاهان ۸
۲- مشخصات عرصه‌های تاغزار طبیعی و دست کاشت ۱۱
۲-۱- موقعیت و خصوصیات آب و هوایی عرصه‌های تاغزار طبیعی و دستکاشت ۱۱
۲-۲- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک عرصه‌های تاغزار طبیعی و دست کاشت ۲۱
۲-۲-۱- خصوصیات فیزیکی خاک در رویشگاههای طبیعی و دست کاشت تاغ ۲۱
۲-۲-۲- خصوصیات شیمیایی خاک در رویشگاههای طبیعی و دست کاشت تاغ ۲۸
۲-۲-۳- سایر خصوصیات شیمیایی خاک تاغزار‌های طبیعی و دست کاشت ۳۵
۳- پراکنش جغرافیایی گیاه تاغ ۴۰
۳-۱- پراکنش جغرافیایی تاغ در جهان ۴۰
۳-۲- پراکنش جغرافیایی تاغ در ایران ۴۱
۴- خصوصیات گیاهشناسی تاغ ۴۴
۴-۱- خصوصیات گیاهشناسی جنس تاغ ۴۴
۴-۲- خصوصیات گیاهشناسی گونه‌های تاغ ۴۹
۴-۲-۱- سیاه تاغ (H. ammodendron ) 49
۴-۲-۲- زرد تاغ (H. persicum ) 50
۴-۲-۳- سیاه تاغ (Haloxylon aphyllum ( 52
۴-۳- دیگر ویژگی‌های مرفولوژیکی و فیزیولوژیکی در گیاه تاغ ۵۵
۵- خصوصیات بذر، روش جمعآوری و انتخاب بذرهای مناسب برای کاشت ۵۹
۶- کیفیت علوفه تولیدی انواع تاغ ۷۰
۷- دگرآسیبی (Allelopathy) در تاغ ۸۰
۸- روش‌های جنگلکاری با گونه تاغ در مناطق خشک و بیابانی ۹۳
۸-۱- بذرکاری ۹۳
۸-۲- روش نهالکاری ۹۶
۸-۲-۱- تولید نهال تاغ در خزانه گلدانی (نهال گلدانی) ۹۷
۸-۲-۲- تولید نهال تاغ در خزانه زمینی (نهال ریشه لخت) ۱۰۵
۸-۲-۳- چگونگی کاشت نهال گلدانی و ریشه لخت در عرصه ۱۰۷
۸-۲-۴- تأمین آب مورد نیاز نهال کاشته شده در عرصه ۱۲۳
۹- سابقه پژمردگی در جنگلکاری‌های دستکاشت تاغ در سطح کشور ۱۳۱
۱۰- هرس کردن و نقش آن بر رشد و سرسبزی گیاهان ۱۳۵
۱۰-۱- تعریف هرس گیاهان و ویژگی‌های عمومی آن ۱۳۵
۱۰-۲- فواید هرس کردن ۱۳۶
۱۰-۳- مروری بر برخی از مطالعات انجام شده بر روی هرس درختان و درختچه‌ها ۱۴۰
۱۰-۴- مروری بر مطالعات انجام شده بر روی هرس درختچه‌های تاغ ۱۵۲
۱۰-۵- بررسی اثرات شدت هرس بر درختچه‌های تاغ در منطقه بیابانی استان یزد ۱۵۵
۱۰-۵-۱- تعیین درصد زندهمانی و شادابی گیاهان ۱۶۲
۱۰-۵-۲- تغییرات قطر و ارتفاع گیاهان ۱۶۸
۱۰-۵-۳- اثرات کفبری و تنک کردن جست بر اندازه گیاهان ۱۷۴
۱۰-۵-۴- اثرات هرس برکمیت و کیفیت بذر تولیدی گیاهان ۱۸۰
۱۰-۵-۵- اثرات هرس بر کیفیت علوفه تولیدی گیاهان ۱۸۴
۱۰-۵-۶- اثرات هرس بر تغییرات انبوهی آفات و امراض گیاهان ۱۹۰
۱۰-۵-۷- جمعبندی کلی و ارائه پیشنهادها پیرامون اثرات هرس بر درختچه‌های تاغ ۱۹۲
۱۱- فهرست منابع ۱۹۷