فروشگاه اینترنتی انتشارات | موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور
پس از شناسایی گیاهان دارویی در رویشگاهها و دستیابی به ژرمپلاسم اصیل، منبع اصلی تولید و تکثیر گیاهان دارویی بذرهای آنهاست. چنانچه شناسایی و تهیه بذر گیاه در زمان مناسب و به درستی انجام گرفته باشد و بسترهای ویژه برای هرکدام تعیین و فراهم گردد، نخستین گامهای استوار و مطمئن در تولید گیاهان دارویی برداشته شده است. تهیه و تولید بذر مناسب در تولید انبوه گیاهان دارویی و کاهش فشار در برداشت از رویشگاهها از عوامل تعیینکننده پایداری و حفاظت از اکوسیستمهای طبیعی کشور محسوب میشود. مجموعه حاضر تحت عنوان “اطلس بذور گیاهان دارویی” مجموعهای تخصصی در زمینه بذر گیاهان دارویی بوده که در سه جلد تقدیم جامعه علمی کشور میگردد. در جلد اول، روشهای انجام آزمون جوانهزنی و شرایط مطلوب جوانهزنی و شکستن خواب بذر برای ۲۱۰ گونه دارویی ذکر شده است. جلدهای دوم و سوم نیز در دست تدوین بوده و مجموعا بذر بیش از ۴۹۵ گونه دارویی را مورد ارزیابی قرار میدهد. در تدوین این مجموعه از منابع معتبر موجود در زمینه علوم بذر استفاده شده و نکات مهم مربوط به علوم و تکنولوژی بذر به طور مختصر و کاربردی مورد توجه قرار گرفته است. امید است کتاب حاضر به عنوان یک مجموعه کاربردی، پاسخگوی نیاز پژوهشگران، اساتید و دانشجویان گرامی بوده و خدمتی ناچیز در ارتباط با تولید و گسترش گیاهان دارویی در ایران عزیز باشد.
تکنولوی بذر و مبانی زیست شناخت آن ۱
۱- شناخت بذر ۳
۱-۱- ساختمان بذر ۳
۱-۱-۱- جنین ۳
۱-۱-۲- بافت¬های ذخیره ای ۳
۱-۱-۳- پوشش های بذر ۳
۱-۱-۴- ضمائم بذری ۳
۱-۲- نمو بذر ۴
۱-۲-۱- مرحله اول (مرحله تاخیری) ۴
۱-۲-۲- مرحله دوم (مرحله خطی) ۴
۱-۲-۳- مرحله سوم (رسیدگی فیزیولوژیک) ۴
۲- جوانهزنی ۵
۲-۱- انواع جوانهزنی ۵
۲-۱-۱- جوانه¬زنی هیپوژیل (درون زمینی) ۵
۲-۱-۲- جوانه¬زنی اپی ژیل (برون زمینی) ۵
۲-۲- الگوی جوانه¬زنی ۵
۲-۲-۱- جذب آب ۵
۲-۲-۲- فعالیت آنزیمی ۶
۲-۲-۳- تجزیه بافت¬های ذخیره ای ۶
۲-۲-۳-۱- کربوهیدرات ۶
۲-۲-۳-۲- لیپیدها ۷
۲-۲-۳-۳- پروتئین ۷
۲-۲-۴- خروج ریشه¬چه ۷
۲-۳- نیازهای جوانه¬زنی ۷
۲-۳-۱- عوامل محیطی ۷
۲-۳-۱-۱- رطوبت ۷
۲-۳-۱-۲- دما ۸
۲-۳-۱-۳- هوا ۸
۲-۳-۱-۴- نور ۸
۲-۳-۲- رسیدگی بذر ۹
۳- خواب بذر ۱۰
۳-۱- انواع خواب بذر ۱۰
۳-۱-۱- خواب ناشی از پوسته بذر یا خواب القایی ۱۰
۳-۱-۲- خواب مورفولوژیک یا خواب ناشی از جنین نارس ۱۱
۳-۱-۳- خواب فیزیولوژیک یا خواب ناشی از مواد شیمیایی ۱۱
۳-۱-۴- خواب ناشی از نور ۱۱
۳-۱-۵- خواب ثانویه یا تحمیلی ۱۲
۳-۱-۶- خواب ساقه¬چه ۱۲
۳-۱-۷- خواب دوگانه یا چندگانه ۱۲
۳-۲- روش¬های شکستن خواب بذر ۱۲
۳-۲-۱- روش¬های حذف سختی بذرها و نرم کردن پوشش¬های بذر ۱۲
۳-۲-۱-۱- خراش¬دهی مکانیکی ۱۲
۳-۲-۱-۲- خیساندن در آب ۱۳
۳-۲-۱-۳- خراش¬دهی شیمیایی ۱۳
۳-۲-۱-۴- خراش¬دهی توسط آتش یا دماهای بالا ۱۳
۳-۲-۱-۵- خراش¬دهی به کمک ریزموجودات خاک ۱۴
۳-۲-۲- روش¬های حذف مواد بازدارنده ۱۴
۳-۲-۳- سرمادهی مرطوب (چینه سرمایی) (استراتیفیکاسیون) ۱۴
۳-۲-۴- استفاده از هورمون¬ها و مواد شیمیایی ۱۴
۳-۲-۴-۱- نیترات پتاسیم ۱۴
۳-۲-۴-۲- جیبرلین¬ها ۱۵
۳-۲-۴-۳- اتیلن ۱۵
۳-۲-۴-۴- سیتوکینین¬ها ۱۵
۳-۲-۴-۵- پراکسید هیدروژن ۱۵
۳-۲-۴-۶- تیواوره ۱۶
۳-۲-۵- استفاده از نور ۱۶
۳-۲-۶- پس¬رسی (انبارداری خشک) ۱۶
۳-۲-۷- پیش گرما ۱۶
۴- آزمون¬های جوانه¬زنی ۱۷
۴-۱- مواد و شرایط لازم جهت انجام آزمون جوانه¬زنی ۱۷
۴-۱-۱- بستر رشد ۱۷
۴-۱-۱-۱- بستر رشد کاغذی ۱۷
۴-۱-۱-۲- بستر رشد شنی ۱۸
۴-۱-۱-۳- بستر رشد آلی ۱۸
۴-۱-۱-۴- خاک ۱۸
۴-۱-۱-۵- پوشش شنی روی کاغذ ۱۸
۴-۱-۲- رطوبت و تهویه ۱۹
۴-۱-۳- دما ۱۹
۴-۱-۴- نور ۱۹
۵- ارزیابی نتایج آزمون جوانه¬زنی ۲۰
۵-۱- گیاهچه¬های طبیعی ۲۰
۵-۲- گیاهچه¬های غیرطبیعی ۲۱
۵-۳- واحدهای چند بذری ۲۴
۵-۴- بذرهای جوانه نزده ۲۴
۶- آزمون¬های قابلیت حیات بذر ۲۵
۶-۱- آزمون جوانه¬زنی استاندارد ۲۵
۶-۲- آزمون تترازولیوم ۲۵
۶-۳- آزمون جنین جدا شده ۲۶
۶-۴- آزمون اشعه X 27
۶-۵- آزمون کلرید آهن ۲۷
۶-۶- آزمون هیپوکلریت سدیم ۲۷
۶-۷- رنگ آمیزی قسمت¬های زنده ۲۷
۶-۸- آزمون ایندوکسیل استات ۲۸
۷- قدرت (بنیه) بذر و آزمون¬های آن ۲۹
۷-۱- آزمون هدایت الکتریکی ۲۹
۷-۲- آزمون سرما ۳۰
۷-۳- آزمون خرده آجر (آزمون هیلتنر) ۳۰
۷-۴- آزمون رشد گیاهچه ۳۱
۷-۵- آزمون سرعت جوانه¬زنی ۳۱
۷-۶- آزمون پیری تسریع شده ۳۲
۷-۷- آزمون فرسودگی کنترل شده ۳۲
۷-۸- آزمون تترازولیوم ۳۲
۷-۹- آزمون تنفس ۳۳
۷-۱۰- آزمون اسیدگلوتامیکدیکربوکسیلاز ۳۳
۸- طول عمر بذرها ۳۴
۸-۱- بذرهای ارتودوکس ۳۴
۸-۲- بذرهای ریکال سیترانت ۳۴
۸-۳- بذرهای حدواسط ۳۴
۹- زوال (فرسودگی) بذر ۳۵
۹-۱- عوامل موثر بر طول عمر بذرها ۳۵
۹-۱-۱- عوامل محیطی ۳۵
۹-۱-۲- عوامل داخلی ۳۵
۹-۱-۳- درجه رسیدگی بذر ۳۶
۹-۱-۴- موجودات زنده ۳۶
۹-۱-۵- خسارت مکانیکی ۳۶
۹-۱-۶- شرایط انبار ۳۷
۹-۲- علائم زوال بذر ۳۷
۹-۲-۱- تغییرات ریخت شناسی ۳۷
۹-۲-۲- از دست رفتن فعالیت آنزیمی ۳۷
۹-۲-۳- کاهش تنفس ۳۷
۹-۲-۴- آسیب¬های غشایی ۳۷
۹-۲-۵- ناهنجاری¬های کروموزومی در بذر ۳۸
۹-۲-۶- تغییر در همانند سازی DNA 38
۹-۲-۷- افزایش اسیدهای چرب آزاد ۳۸
۹-۲-۸- علائم زوال در گیاهچه ۳۸
۱۰- انبارداری و ذخیره سازی بذرها ۳۹
۱۰-۱- انبارداری در شرایط کنترل شده ۳۹
۱۰-۲- انبارداری در ظروف مهر و موم شده ۴۰
۱۰-۳- انبارداری کریوژنیک ۴۰
۱۰-۴- انبارداری در ظرف با کمک مواد جاذب رطوبت ۴۰
۱۱- تکنولوژی بهبود بذر ۴۱
۱۱-۱- آبگیری بذر ۴۱
۱۱-۱-۱- پیش جوانه¬دار کردن بذر ۴۱
۱۱-۱-۲- پرایمینگ (آماده سازی) ۴۲
۱۱-۱-۲-۱- روش¬های¬های معمول پرایمینگ ۴۳
۱۱-۱-۲-۱-۱- پرایم با آب (هیدرو پرایمینگ) ۴۳
۱۱-۱-۲-۱-۲- پرایم کردن بذر با مواد اسمزی (اسمو پرایمینگ) ۴۳
۱۱-۱-۲-۱-۳- پرایم کردن با مواد جامد (ماتری¬پرایمینگ) ۴۴
۱۱-۱-۲-۲- عوامل موثر بر پرایمینگ ۴۴
۱۱-۱-۲-۲-۱- اختلاف در تکنیک¬های پرایمینگ ۴۴
۱۱-۱-۲-۲-۲- متغیرهای محیطی ۴۴
۱۱-۱-۲-۲-۳- قدرت بذر ۴۵
۱۱-۱-۲-۲-۴- اضافه نمودن مواد محرک ۴۵
۱۱-۱-۲-۲-۵- سرعت خشک کردن بذر ۴۵
۱۱-۱-۲-۲-۶- مدت زمان نگهداری بذر ۴۵
۱۱-۲- پوشش دار کردن بذر ۴۵
۱۱-۲-۱- حبه کردن بذر ۴۶
۱۱-۲-۲- پوشش دادن نازک اطراف بذر ۴۶
۱۱-۳- تیمارهای بیولوژیک بذر ۴۷
۱۲- نمونهبرداری ۴۸
۱۳- آزمون خلوص بذر ۵۰
۱۳-۱- بذر خالص ۵۰
۱۳-۲- سایر بذرها ۵۰
۱۳-۳- مواد جامد و بی اثر ۵۰
۱۴- تعین رطوبت بذر ۵۱
۱۵- ضدعفونی بذر ۵۱
اطلس رنگی بذر گیاهان دارویی ایران ۵۳
نشان¬های اختصاری ۳۰۶
منابع ۳۰۷
واژهنامه ۳۳۸
نمایه نامهای فارسی گیاهان ۳۴۲
نمایه نامهای انگلیسی گیاهان ۳۴۶
نمایه نامهای علمی گیاهان ۳۵۱
نقد و بررسی وجود ندارد.